x

Google Arts & Culture features content from over 1200 leading museums and archives who have partnered with the Google Cultural Institute to bring the world's treasures online.

El Portal Web de la Tienda Virtual tiene como objetivo la distribución comercial de los productos y servicios cartográficos y geográficos producidos por la Dirección General del Instituto Geográfico Nacional de España así como la cartografía oficial desarrollada por la Administración General del Estado y otros organismos oficiales.

View auction details, art exhibitions and online catalogues; bid, buy and collect contemporary, impressionist or modern art, old masters, jewellery, wine, watches, prints, rugs and books at sotheby's auction house

Les Globes de Coronelli sont Deux, un Terrestre, et un Céleste, de 4 Mètres de Diamètre environ, Réalisés par Vincenzo Coronelli puis Offert à Louis XIV à la Fin du 17ème Siècle

Fine example of the 1704 edition of Nolin's map of Africa, offered here in the early second edition, corrected and augmented by Tillemon. Nolin's map is regarded as a significant advance in the European cartography of Africa and 'represents a tremendous step forward in its use of additional placenames reflecting up-to-date knowledge of European explorations and permanent settlements' (Betz). The two Ptolemaic lakes, shown on most earlier maps, are almost completely excluded, aside from part of the western Lake Zaire. In the area of Central Africa is a text oval, purposely placed by Nolin to demonstrate that the Ptolemaic model of two southern Africa lakes as the source of the Nile are based more on myth than fact. The text annotations describe the explorations of Pedro Paez and Manuel de Almeida, along with the Nile River as it was known in ancient times. While the Blue Nile is shown correctly as flowing from Lake Tana, the White Nile is not shown at all, and the Niger River appear

Άποψη της Λάρισας. - CORONELLI, Vincenzo - ME TO BΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ - Τόποι - Μνημεία - Άνθρωποι - Νοτιοανατολική Ευρώπη - Ανατολική Μεσόγειος - Ελλάδα - Μικρά Ασία - Νότιος Ιταλία, 15ος - 20ός αιώνας

Monte Palamida  τρεις απεικονήσεις του βουνού Παλαμήδι από τον Coronelli, Vincenzo Maria, το 1708

Vincenzo Coronelli (1650-1715) and Jean-Baptiste Nolin (1657-1725) Celestial globe gores, 1693 (20th century reprint)

NAPOLI DI ROMANIA Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ από το βιβλίο CORONELLI, Vincenzo-Maria, Memoires, historiques & geographiques du royaume de la Moree, Negrepont, & des places maritimes, jusques à …

Η πρώτη απεικόνηση του τζαμιού του κάστρου είναι από το βιβλίο του Coronelli [1] που μπορείτε να  δείτε εδώ http://tinyurl.com/n5na7vy και πρέπει να είναι στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα.  Eπίσης φαίνεται καθαρώτατα στη ζωγραφική του μικρού  Lars Peter Moreen, 12χρονου γυιου του καπετάνιου της Σουηδικής φρεγάτας "Σαμουήλ" όταν ήταν άρρωστος στο πλοίο που ήταν αραγμένο…

Το Βασίλειον της Κρήτης - Cretae Regnum, Francesco Basilicata, 1618. Ηράκλειο, «Μικρός Ναυτίλος» - Βικελαία Βιβλιοθήκη - ΤΕΔΚ Κρήτης, 1994. Ο Ιταλός χαρτογράφος και στρατιωτικός μηχανικός Francesco Basilicata έζησε πολλά χρόνια στην Κρήτη ενταγμένος στην υπηρεσία της Ενετικής Δημοκρατίας. Πιθανότατα έφτασε στη μεγαλόνησο στα 1609 και εμπλούτιζε τα σχέδιά του έως το τέλος της ζωής του (μάλλον γύρω στα 1638, χρονολογία του τελευταίου χειρογράφου του). Η μακροχρόνια παραμονή στο νησί θα του έδωσε ευκαιρίες επανειλημμένης επιτόπιας επαλήθευσης και συνεχή βελτίωση των σχεδίων του. Αφιέρωνε συχνά τα έργα του σε υψηλόβαθμους της ενετικής διοίκησης, είτε για να αποκτήσει την εύνοιά τους είτε γιατί αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος των αρμοδιοτήτων και των υποχρεώσεων του ως στρατιωτικού μηχανικού. Ο «Άτλαντας» αυτός, που πρέπει να φιλοτεχνήθηκε στα 1618-1619, είναι αφιερωμένος στον Natale Donato, προβλεπτή του ιππικού στον Χάνδακα και συνοδεύτηκε από εκτενή έκθεση (Relazione) για την Κρήτη, όπου δίδεται έμφαση στις οχυρώσεις, στους τρόπους άμυνας, αλλά και στη φυσική γεωγραφία, την ιστορία, την αρχαιολογία, τη διοίκηση και την οικονομία του νησιού. Στους χάρτες του ο Basilicata, με επιδέξια χρήση των χρωμάτων, τόνισε την τοπογραφία και τη μορφολογία των περιοχών, ενώ ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στην αναπαράσταση κάθε λεπτομέρειας οικονομικής σημασίας, τόσο στις θαλάσσιες περιοχές όσο και στις στρατιωτικές θέσεις. Καλλιτεχνικά φιλοτεχνημένοι, με καλαίσθητες εναλλαγές χρωμάτων, οι χάρτες εντυπωσιάζουν για την αρμονική διάταξη των χώρων και την αγάπη στις λεπτομέρειες. Απεικονίζονται χωριά, αλυκές, περιβόλια, μύλοι, πηγάδια, ακόμη και δέντρα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις (προμαχώνες, στρατώνες, αποθήκες, ναυπηγεία, λιμενικά έργα). Ο τρόπος απεικόνισης, άλλοτε από ψηλά και μακριά, άλλοτε από τη μεριά της θάλασσας και άλλοτε από την ενδοχώρα, είναι για την εποχή ασυνήθιστος και πρωτότυπος. Ο χάρτης της Κρήτης του Basilicata αναγνωρίστηκε ως ο ακριβέστερος της εποχής και χρησίμευσε ως πρότυπο και για τους M. Boschini και V.M. Coronelli. Συντάκτης: Ιόλη Βιγγοπούλου ΠΗΓΗ.http://el.travelogues.gr/collection.php?view=232 Σελίδα τίτλου της ελληνικής έκδοσης του Άτλαντα του Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα. Πίνακας περιεχομένων του Άτλαντα του Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα. Σελίδα τίτλου. Χάρτης της Κρήτης. Χάρτης της πόλης του Χάνδακα. Άποψη της παραλίας του Χάνδακα. Άποψη που δείχνει το βεληνεκές των βολών από τους προμαχώνες του φρουρίου του Παλαιοκάστρου και των τειχών του Ηρακλείου. Χάρτης του οροπεδίου του Λασιθίου. Χάρτης του όρμου των Καλών Λιμένων στην Κρήτη.  Χάρτης της χερσονήσου της Σπιναλόγκας στην Κρήτη. Χάρτης της πόλης και της Φορτέτζας του Ρεθύμνου. Χάρτης της περιοχής του περάσματος του Κακού Όρους στην Κρήτη. Χάρτης της περιοχής του λιμένα και του όρμου Τηγάνι (Χερσόνησος) στην περιοχή του Ηρακλείου. Χάρτης της παραλίας του Παλαιοκάστρου στην περιοχή της Σητείας. Χάρτης της παραλίας του Καρτερού στην περιοχή Χερσονήσου Ηρακλείου. Χάρτης της νήσου Σπιναλόγκας και του ομώνυμου φρουρίου. Χάρτης της νησίδας και του φρουρίου της Σούδας, και της γειτονικής νησίδας Λέων. Χάρτης της νησίδας Δίας στην Κρήτη. Χάρτης της Κύπρου. Χάρτης και άποψη της πόλης των Χανίων. Το φρούριο του Σελίνου στην Παλαιοχώρα Χανίων. Το φρούριο του Παλαιοκάστρου δυτικά του Ηρακλείου. Το φρούριο και ο οικισμός Εξώμβουργο στην Τήνο. Το λιμάνι της Σούδας. Το βενετικό φρούριο των Σφακίων και η Χώρα Σφακίων. Ο όρμος του Αλμυρού στο Ρέθυμνο..jpg - Shortcut Ο κόλπος και η παραλία της Κισάμου στη δυτική Κρήτη. Η παραλία του Πλατανιά Χανίων με τις νησίδες Θοδωρού ή Άγιοι Θεόδωροι, όπου βρισκόταν βενετικό οχυρό. Η παραλία του Μύρτου στην Κρήτη. Η παραλία του Αποκόρωνα με το ομώνυμο φρούριο. Η παραλία της Πυργιώτισσας. Η παραλία της Ιεράπετρας. Η παραλία της Αγίας Φωτιάς (Αγίας Φωτεινής) στην Ιεράπετρα. Η παραλία Δέρματος στην Κρήτη. Η παραλία ανατολικά από τη Φορτέτζα στο Ρέθυμνο. Η νήσος Γραμβούσα με το ομώνυμο οχυρό. Η νησίδα των Αγίων Θεοδώρων με το ομώνυμο οχυρό, στον κόλπο του Πλατανιά στην Κρήτη. Η ακτή του κάστρου του Μυλοποτάμου. Άποψη του όρμου του Λουτρού στα Σφακιά. Άποψη της πόλης της Σητείας με το βενετικό φρούριο (Καζάρμα). Άποψη της παραλίας των Μαλίων στην Κρήτη. Άποψη της παραλίας του Φόδελε ΠΗΓΗ.http://el.travelogues.gr/collection.php?view=232

Της Ζαχαρένιας Σημαντηράκη*Αν γυρίσουμε πίσω το χρόνο, αν ταξιδέψουμε απόψε στο παρελθόν της πόλης μας, κάποιους αιώνες πίσω, την εποχή της Ενετοκρατίας, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα Χανιά και κατά την Ενετοκρατία και την Τουρκοκρατία είχαν αρκετά ανεπτυγμένο το εμπόριο και την ναυτιλία. Όχι μόνον η εισαγωγή, αλλά και η εξαγωγή προϊόντων και διαφόρων ειδών ήταν αξιοσημείωτη. Ανάλογη με την κίνηση του εμπορίου ήταν και της ναυτιλίας, αν και διακινούνταν σχετικά λίγα πλοία λόγω της έλλειψης ευρέως και ασφαλούς λιμένος. Ήταν από τότε κοινά παραδεκτό το γεγονός πως ο ανοιχτός κόλπος των Χανίων, εκτεθειμένος στις καιρικές συνθήκες, δεν ήταν ιδιαίτερα κατάλληλος για λιμάνι. Το φυσικό λιμάνι της Σούδας μάλιστα εξυπηρετούσε αρκετά ικανοποιητικά τις σχετικές ανάγκες. Με την κατάληψη της πόλης από τους Γενουάτες, επιβεβαιώθηκε για άλλη μία φορά η ανάγκη λειτουργίας λιμανιού κι έτσι οι τοπικές αρχές υποχρεώθηκαν να ξεκινήσουν οι ενέργειες για την κατασκευή του. Επί Ενετοκρατίας, το 1302, το θέμα τέθηκε στην κυβέρνηση από τον Ρέκτορα Marino Gradenigo η οποία και δέχτηκε την πρόταση.Όταν άρχισαν τα αιτήματα για επισκευές από τους φορείς της πόλης, κατασκευάσθηκε για πρώτη φορά το λιμάνι μεταξύ του 1320 και του 1356. Μεγάλο πρόβλημα ήταν το γεγονός ότι αυτό ήταν ακατάλληλο και ότι η ανατολική του λεκάνη υπέφερε από τις προσχώσεις, που δημιουργούσαν τα νερά της βροχής ή των υπονόμων. Τα πλοία έρχονταν και έφευγαν σε ένα λιμάνι που ήταν μικρό και σχετικά αβαθές και ευπρόσβλητο στους βόρειους και δυτικούς ανέμους. Έτσι συχνά στις εκθέσεις των αξιωματούχων αναφέρονται οι εργασίες που εκτελούνται, αλλά και η ανάγκη καθαρισμού και εκβάθυνσης της κύριας ανατολικής λεκάνης. Μετά από την επανάσταση του Αγίου Τίτου το 1363/64 το λιμάνι εγκαταλείπεται και χρησιμοποιείται εκείνο του Ηρακλείου, μια και του Ρεθύμνου είχε και αυτό ανάλογα προβλήματα. Το 1551 αναφέρεται η εκβάθυνση της λεκάνης στο Χανιώτικο λιμάνι και η κατασκευή τοίχου με επάλξεις κατά μήκος του λιμενοβραχίονα, ο οποίος είναι θεμελιωμένος πάνω σε μια σειρά υφάλους που έκαναν το λιμάνι απροσπέλαστο στα πλοία. Για την ανανέωση του νερού και την αποφυγή επιχωματώσεων, δημιουργήθηκε ένα άνοιγμα πάνω στο λιμενοβραχίονα και στο κέντρο του κατασκευάστηκε ο προμαχώνας του Αγίου Νικολάου, που κάλυπτε τη μεγάλη απόσταση μέχρι την είσοδο του λιμανιού, την οποία και προστάτευε, σε συνδυασμό με το φρούριο Φιρκά. Περίπου στα 1595 – 1601 κατασκευάστηκε από τους Ενετούς ένας Φάρος, θεμελιωμένος στο φυσικό βράχο, που λειτούργησε ως πυρσός ανοιχτής φλόγας (φρυκτωρία) κι αναφέρεται ως "φανάρι" σε σχεδιάγραμμα κάτοψης της πόλεως των Χανίων του 1689 του V. Coronelli. Αλλά το 1645 η πόλη πέφτει στα χέρια των Τούρκων μετά από πολιορκία – η κατάκτηση της Κρήτης ολοκληρώθηκε το 1669, όπως είναι γνωστό, μετά από 25ετή πόλεμο, με την κατάληψη του Χάνδακα, το Ηράκλειο. Οι νέοι κατακτητές δεν έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη συντήρηση του Χανιώτικου λιμανιού, το οποίο αφέθηκε σε πλήρη εγκατάλειψη και δεν έγινε καμία επισκευή ή συντήρησή του, με την ανατολική λεκάνη του λιμένα να παραμένει ουσιαστικά άχρηστη σε όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Κατά τα χρόνια της παραχώρησης της Κρήτης στον Αντιβασιλέα της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή (1830-1840), ως αντάλλαγμα των υπηρεσιών που προσέφερε στο Σουλτάνο κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη και την Πελοπόννησο, αναγνωρίζεται η αξία του λιμανιού και το πόσο μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της οικονομίας του τόπου. Λέγεται ότι ο Μεχμέτ Αλή έδωσε εντολή στον Μουσταφά Πασά να καθαρίσει τη λεκάνη του λιμανιού των Χανίων, να επισκευάσει το λιμενοβραχίονα και να κατασκευάσει το Φάρο. Και όντως πραγματοποιήθηκαν επισκευές στο λιμενοβραχίονα και εκβαθύνσεις στη λεκάνη του, εργασίες που κόστισαν (το 1838) 1.146.000 γρόσια. Τότε κατασκευάστηκε και ο πρόβολος, ο πύργος δηλαδή του Φάρου που υπάρχει μέχρι σήμερα και εδράζεται στην ενετική τραπεζοειδή βάση πάνω σε φυσικό βράχο, με τα αρχιτεκτονικά του στοιχεία συνδεδεμένα με την τοπική παράδοση, όπως αυτή διαμορφώθηκε από τα τέλη της Βενετοκρατίας και εξής. Την εποχή αυτή ο Φάρος μας πήρε τη μορφή που ξέρουμε. Ο πύργος του κτίσματος αποτελείται από τρία τμήματα διαφορετικής διατομής: το τμήμα της βάσης είναι οκτάγωνο, το μεσαίο τμήμα είναι δεκαεξάγωνο και το τρίτο κυκλικό. Το υλικό κατασκευής της βάσης είναι της ίδιας προέλευσης και ποιότητας με αυτό που οι Ενετοί κατασκεύασαν τις οχυρώσεις της πόλης των Χανίων. Σύμφωνα με τους εγκυρότατους Αγγλικούς "φαροδείκτες" του 1847 και 1859 ο φάρος αναστηλώθηκε – πάνω στην Ενετική βάση του – και το 1839 λειτούργησε με τη νέα για την εποχή τεχνολογία. Τεκμηριωμένη πληροφορία για το πρώτο του φωτιστικό μηχάνημα δεν υπάρχει όπως δεν υπάρχει και κάποιο στοιχείο που να δείχνει το πότε σταμάτησε να λειτουργεί ως πυρσός ανοιχτής φλόγας. O νέος φάρος είναι όπως ήδη αναφέρθηκε, διαφορετικός από τον αρχικό και θυμίζει περισσότερο μιναρέ και ως προς την μορφή του και ως προς την εσωτερική του πέτρινη σκάλα, που οδηγεί στο μπαλκόνι με το γυάλινο πυργίσκο. Τα αρχιτεκτονικά στοιχεία μοιάζουν με αυτά των μιναρέδων, για αυτό και το μνημείο δεν κατατάσσετε σε κάποιον από τους τυποποιημένους πύργους των φάρων σε σχέση με την διατομή του. Είναι "φανός λιμένος" και αποτελείται μόνο από τον πύργο του φάρου, χωρίς την κατοικία των φυλάκων όπως οι υπόλοιποι επιτηρούμενοι φάροι. Κι αυτό γιατί βρίσκεται σε κατοικημένη περιοχή οπότε δεν ήταν απαραίτητη η επίβλεψη της λειτουργίας του από μία εφαπτόμενη ή κοντινή στον πύργο κατοικία φυλακών. Παρά ταύτα, γύρω στα τέλη του 19ου αιώνα, κατασκευάστηκε στην βάση του Φάρου κεραμοσκεπής κατοικία φυλάκων, που όμως κατεδαφίστηκε πριν το 1967.Ο πύργος του Φάρου είναι κατασκευασμένος σε λίθινους πελεκημένους δόμους από λευκό ψαμμίτη. Το πάχος της λιθοδομής είναι 60 εκ. του μέτρου περίπου σε όλο το ύψος του πύργου. Στην κορυφή κάθε τμήματος του πύργου που αλλάζει η διατομή υπάρχει διάζωμα αντίστοιχης κάτοψης ενώ τα τμήματα κάτω από τα διαζώματα είναι διακοσμημένα με ανάγλυφα στοιχεία. Σε όλο το ύψος τους εσωτερικά υπάρχει κλίμακα από λιθοδομή που λειτουργεί και ως ελικοειδές στοιχείο ακαμψίας. Το 1864 ο Φάρος περιήλθε στην δικαιοδοσία της γαλλικής εταιρίας Οθωμανικών Φάρων και λειτούργησε με φωτιστικό μηχάνημα "κατοπτρικό Δ’ τάξεως". Κατά το τέλος της τουρκικής κατοχής κατασκευάστηκε η σκάλα της ανατολικής πλευράς, στην είσοδο δηλαδή του πύργου του Φάρου. Το περιμετρικό συμπαγές πέτρινο στηθαίο, το οκταγωνικό φυλάκιο με το μικρό τρούλο είναι νεότερες κατασκευές. Έχουν επίσης δημιουργηθεί αγωγοί μέσω των οποίων διέρχεται θαλάσσιο νερό κάτω από την επιφάνεια της βάσης του φάρου. Η προσέγγιση βέβαια των μεγάλων πλοίων κατά το παρελθόν γινόταν έξω από το λιμάνι. Σταματούσαν "αρόδω" όταν οι καιρικές συνθήκες το επέτρεπαν, και οι επιβάτες και τα φορτία μεταφέρονταν με βάρκες στο χώρο μπροστά από τέμενος Κιουτσούκ Χασάν, το γνωστό μας Γιαλί Τζαμίσι .Κι ο περιηγητής Ρολλαίν σημειώνει: "Η πόλις των Χανίων έχει λιμένα τεχνητόν, τον μεγαλείτερον των τεχνιτών λιμένων των τριών μεγάλων Κρητικών πόλεων. Ο λιμήν είναι κλειστός από το μέρος του πελάγους δι’ ενός συγκροτήματος εκ βράχων οίτινες υπερέχουν ολίγων της θαλάσσης και επ’αυτών δια μολώσεως εκτείνειται εις κυματοθραύστης μήκους 377 μέτρων με ένα εν τω μέσω προμαχώνα και με ένα εις το άκρον Πύργον όστις χρησιμεύει ο φάρος. Ο λιμήν ούτος δεν δύναται να δεχθεί περισσότερα των 40 πλοίων των 300 τόνων". Από τα χρόνια της Κρητικής Πολιτείας επεκτείνεται σταδιακά η κρηπίδωση του λιμανιού, η οποία ολοκληρώνεται τα τελευταία χρόνια. Σε παλιά έδκσοδη περί της πόλεως Χανίων την εποχή αυτή αναφέρεται ότι "…Η πόλις έχει το πλείστον λιθοστρώτους και στενάς οδούς, μικράν πλατείαν των Μαυροβουνίων καλούμενην (πρότερον Σανδριβάνι) και πλακόστρωτον προκυμαίαν. Ο λιμήν των Χανίων είναι μικρός και σχετικώς αβαθύς δεχόμενος εν τοις ύδασιν αυτού μικράς χωρητικότητας ατμόπλοια, λίαν δε επισφαλής άτε προσβαλλόμενος υπό βορείων και δυτικών ανέμων. Εις την είσοδο αυτού αριστερά ως προς τον εισπλέοντα υπάρχει φάρος με ακίνητον λευκό φως ορατόν εξ’αποστάσεως 12 μιλίων". Ο Φάρος ων Χανίων προστέθηκε στο Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο μετά την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, το 1913.Σημειώνεται ότι οι φάροι την Κρήτης δεν αναφέρονται στον έγκυρο φαροδείκτη του Λυκούδη του 1914 διότι προφανώς δεν θα είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία παράδοσης – παραλαβής τους από την Γαλλική εταιρία και το Ελληνικό πολεμικό ναυτικό. Ο Χανιώτικος Φάρος λειτούργησε το 1933 ως φανός λιμένος "ερυθρός σταθερός", αλλά το 1941το φωτιστικό του μηχάνημα καταστράφηκε από τους Γερμανούς. το οποίο και αποκαταστάθηκε αργότερα και ο φάρος επαναλειτούργησε το 1945. Το 1962 το φορτηγό πλοίο "Άφοβος" προσέκρουσε στη βορειοδυτική γωνία της βάσης του φάρου, που τμήμα της είχε ήδη καταρρεύσει, με αποτέλεσμα να αποκολληθεί το βόρειο τμήμα της τοιχοποιίας. Ο φάρος μας, το στολίδι και σήμα κατατεθέν της πόλης μας, έχει ύψος 21 μ., με ύψος εστίας από την επιφάνεια της θάλασσας, 26 μέτρα και το φως του φτάνει σε απόσταση 7 μιλίων. Είναι ο παλαιότερος που σώζεται μέχρι σήμερα, όχι μόνο των Ελληνικών παραλίων αλλά και της Μεσογείου κι ένας από τους παλαιότερους στον κόσμο. Μα το φως του δεν φωτίζει μόνο τα σκοτεινιασμένα, ανταριασμένα πέλαγα. Σαν παλμός της καρδιάς της αγαπημένης πόλης μας, αναβοσβήνει και φωτίζει και τις δικές μας καρδιές στις μπόρες και στις φουρτούνες που περνούμε. Και αυτό το άσβεστο φως που αδιάκοπα χτυπά μέσ’το σκοτάδι, ελπίδα είναι και παρηγοριά, όχι μόνο των ναυαγών της θάλασσας μα και των θαλασσοδαρμένων της ζωής… Κι είναι σαν να λέει γλυκά…"βάστα καρδιά και χτύπα στο ρυθμό μου… θα ξημερώσει ξαστεριά, και στο δικό σου πέλαγο…". * Η κ. Ζαχαρένια Σημαντηράκη είναι Προϊσταμένη του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης.